کارگردان انیمیشن «سفینه نجات»، با انتقاد از وضعیت اکران آثار انیمیشن در سینماهای ایران گفت: با وجود اینکه آمار فروش بلیت و میزان پرشدن سالن‌های این فیلم در مقایسه با آثار مشابه امیدوارکننده بوده، همچنان برخورد مناسبی با انیمیشن نمی‌شود. او همچنین با اشاره به بی‌توجهی پلتفرم‌های نمایش خانگی به تولیدات ایرانی کودک و نوجوان، تأکید کرد که این پلتفرم‌ها بیش از آنکه دغدغه فرهنگی داشته باشند، به تجارت فکر می‌کنند.
هادی محمدیان در گفت‌وگو با صبا، درباره وضعیت اکران انیمیشن «سفینه نجات»، حمایت‌های صورت‌گرفته از این اثر، مشکلات فنی سالن‌های سینما، تأثیر هوش مصنوعی بر فرایند تولید انیمیشن و وضعیت حضور آثار ایرانی در شبکه نمایش خانگی صحبت کرد
وضعیت اکران «سفینه نجات» چگونه است؟ آیا از نحوه اختصاص سانس‌ها و سالن‌های سینما رضایت دارید؟
هیچ‌وقت رضایت کامل از این وضعیت وجود نداشته. بطور کلی برخورد مناسبی با انیمیشن نمی‌شود. سانس‌های خوب به ما اختصاص نمی‌دهند و سانس‌های مناسب در اختیار فیلمهای دیگر است. حتی در ساعت‌های بعدازظهر نیز تعداد سانس‌های خوب کم و سالن‌هایی که به ما می‌دهند، کوچک هستند. این در حالی است که ما مخاطب داریم. هر زمان سالن در اختیارمان قرار گرفته، میزان پرشدن آن در مقایسه با بعضی فیلمهای مشابه که در همان محدوده قیمتی قرار دارند، بیشتر بوده است. تعداد بلیت‌هایی هم که فروخته‌ایم، در مقایسه با آن آثار بیشتر بوده و از نظر سرانه پرشدن سالن وضعیت خوبی داشته‌ایم؛ با این حال، همچنان با چنین مشکلاتی مواجه هستیم
حمایت تلویزیون از «سفینه نجات» و تلاش برای اکران دانش‌آموزی
با توجه به اینکه «سفینه نجات» اثری برای کودکان و نوجوانان است، حمایت نهادهایی مانند آموزش‌وپرورش و سایر سازمان‌ها از اکران آن چگونه بوده است؟ آیا امکان اکران گروهی دانش‌آموزان فراهم شده است؟
شبکه پویا در این زمینه خیلی به ما کمک کرد. به نظرم باید از آن‌ها تشکر کنم؛ چون اهمیت فیلم کودک برای خانواده‌ها را درک کرده‌اند و در حوزه تبلیغات نیز حمایت خوبی از فیلم داشتند. آموزش‌وپرورش هم از فیلم حمایت کرده و مجوزهای لازم صادر شده است. نمایش فیلم به مدارس پیشنهاد شده تا دانش‌آموزان به‌صورت گروهی به سینما بروند، اما شرایط مدارس و فشردگی برنامه‌های درسی دانش‌آموزان در سال جاری باعث شده است که اکران دانش‌آموزی هنوز به شکل مطلوبی که انتظار داشتیم، اتفاق نیفتد.البته این روند در حال شکل‌گیری است و امیدواریم از هفته‌ای که روز دانش‌آموز در آن قرار دارد، بتوانیم اکران‌های دانش‌آموزی را تقویت کنیم.
ضعف تجهیزات صوتی سینماها؛ مشکل جدی نمایش انیمیشن
آیا مشکلات سالن‌های سینما فقط به تعداد سانس‌ها و اندازه سالن‌ها محدود می‌شود یا کیفیت فنی نمایش نیز بر تجربه تماشای فیلم تأثیر گذاشته است؟
یکی از مشکلات اساسی ما همین موضوع است. فیلم «سفینه نجات» با صدای دالبی ۵.۱ آماده شده است، اما در بسیاری از سینماها حتی تصویر را هم به شکل درست ندیده‌ایم؛ به‌جز یکی دو سالن که شرایط بهتری داشته‌اند.من هنوز هم وقتی به سینما می‌روم، به‌جز بعضی سالن‌های استاندارد، صدای مناسبی نمی‌شنوم. تجهیزات صوتی سینماهای ایران در بسیاری از موارد به‌شدت ضعیف است و این مسئله قطعاً بر تجربه تماشای فیلم ما هم تأثیر می‌گذارد.ممکن است در یک فیلم غیرانیمیشن با تولید محدود، مثلاً فیلمی آپارتمانی که بیشتر دیالوگ‌هایش از یک موقعیت ثابت شنیده می‌شود، ضعف سیستم صوتی کمتر به چشم بیاید؛ اما فیلم ما صحنه‌های اکشن و هیجان‌انگیز دارد و صدا باید در فضای سالن حرکت کند. این اثری است که برای پرده سینما طراحی شده و صدا نقش مهمی در انتقال هیجان و فضای آن دارد.در نسخه‌ای که برای نمایش خارج از کشور آماده کرده‌ایم، همین صداگذاری و فضاسازی صوتی وجود دارد و کیفیت کار بسیار بالاست. بنابراین مشکل اصلی ما در این زمینه، کیفیت صداگذاری نیست؛ مشکل به تجهیزات صوتی سالن‌های سینما برمی‌گردد
آغاز رایزنی‌ها برای اکران خارجی «سفینه نجات»
اکران بین‌المللی «سفینه نجات» در دستور کار قرار دارد؟ آیا نسخه خارجی فیلم آماده شده است؟
اکران خارج از کشور در حال پیگیری است و رایزنی‌ها برای پخش فیلم در مسیرهای مختلف انجام می‌شود. نسخه‌ها را ارسال می‌کنیم و روند کار در جریان است. البته برای دریافت اطلاعات دقیق‌تر درباره جزئیات و زمان‌بندی اکران، بهتر است با تهیه‌کننده فیلم صحبت کنید
در زمینه دوبله نسخه‌های خارجی نیز نظارت گروه سازنده ادامه دارد؟
بله. دوبله و ترجمه نسخه‌های خارجی زیر نظر خود استودیو انجام می‌شود. هم ترانه‌ها و هم دوبله‌ها در همین چارچوب آماده می‌شوند و بر روند کار نظارت داریم
هوش مصنوعی و زمان تولید انیمیشن
شما سال‌هاست در حوزه انیمیشن فعالیت می‌کنید. با توجه به گسترش هوش مصنوعی، آیا این فناوری توانسته است زمان تولید انیمیشن را کاهش دهد یا همچنان تولید یک اثر انیمیشنی به زمان طولانی نیاز دارد؟
بعضی از گروه‌ها در بخش‌های مختلف تولید انیمیشن از هوش مصنوعی استفاده می‌کنند، اما هنوز نمی‌توان گفت زمان تولید انیمیشن به شکل چشمگیری کاهش یافته است. تولید «سفینه نجات» حدود دو سال‌ونیم زمان برد و فرایند کلی آن نزدیک به سه سال‌ونیم طول کشید. ما در این پروژه از هوش مصنوعی استفاده نکردیم، اما در پروژه جدیدی که در دست دارم، اگر شرایط فراهم شود، از این فناوری نیز بهره خواهیم گرفت. امیدوارم بتوانیم آن اثر را برای سال آینده آماده کنیم.
در این زمینه همچنان با مشکل دسترسی به سایت‌ها و ابزارهای مرتبط با هوش مصنوعی مواجه هستید؟
گاهی برای استفاده از امکانات موردنیاز باید هزینه کنیم. محدودیت‌های دسترسی وجود دارد، اما نیروهای جوان در داخل کشور نیز در این حوزه کارهای خوبی انجام می‌دهند.به نظرم تا سال آینده می‌توانیم به مدلی از هوش مصنوعی برسیم که در داخل کشور قابل استفاده باشد. همچنین در همکاری‌هایی که با شرکت‌های بزرگ انجام می‌دهیم، امیدواریم به فرایند تازه‌ای برسیم تا وابستگی به سامانه‌های اینترنتی خارجی کمتر شود
قصه پسری زمینی که قهرمان می‌شود
داستان «سفینه نجات» را در چند جمله برای مخاطبان تعریف کنید.
داستان درباره دختری فضایی است که منتظر رسیدن یک منجی است تا او و سرزمینش را از بی‌آبی نجات دهد. در سوی دیگر، پسربچه‌ای زمینی قرار دارد که عاشق قهرمان‌شدن است و دوست دارد مانند قهرمانان تعزیه باشد. او به‌اشتباه وارد فضا می‌شود و سر از سرزمین دریا درمی‌آورد.این پسر با شعرهایی که از تعزیه می‌داند، به شخصیت‌ها شجاعت می‌دهد و در نهایت آن‌ها می‌توانند سرزمینشان را نجات دهند
استفاده از گروه دوبله در تولید «سفینه نجات»
برای صداپیشگی شخصیت‌های این انیمیشن از چه هنرمندانی استفاده کردید؟ آیا بازیگران شناخته‌شده سینما نیز در گروه دوبله حضور داشتند؟
در این پروژه از گروه حرفه‌ای دوبله استفاده کردیم و سراغ بازیگران سینما نرفتیم. آقای شیخ‌زاده که هم مدیر دوبلاژ هستند و هم در حوزه اجرا و بازیگری فعالیت دارند، سرپرستی دوبله را برعهده داشتند و کار با همراهی تیم دوبله انجام شد.
ساخت مجموعه‌ای ۳۰ قسمتی برای نوجوانان و بزرگسالان
آیا در کنار تولید انیمیشن سینمایی، ساخت مجموعه‌های تلویزیونی را نیز دنبال می‌کنید؟
پیش از این برای تلویزیون کار کرده‌ام و اکنون نیز پروژه تازه‌ای را در دست دارم که امیدوارم بتوانیم آن را در قالب یک مجموعه ۳۰ قسمتی آماده کنیم.این مجموعه برای شبکه پویا نیست و مخاطب آن نوجوانان و بزرگسالان هستند. هنوز مشخص نیست که در نهایت از کجا پخش خواهد شد.
پلتفرم‌ها دغدغه فرهنگی در حوزه انیمیشن ایرانی ندارند
به نظر شما چرا شبکه نمایش خانگی و پلتفرم‌ها کمتر به تولید انیمیشن ایرانی توجه می‌کنند؟ اگر بخواهیم وضعیت این حوزه را آسیب‌شناسی کنیم، مشکل اصلی کجاست؟
به نظرم پلتفرم‌ها بیشتر به دنبال تجارت هستند و دغدغه فرهنگی در حوزه کودک و نوجوان ندارند. بسیاری از آن‌ها ترجیح می‌دهند آثار خارجی را دانلود کنند، دوبله کنند و در پلتفرم خود قرار دهند، به‌جای اینکه برای تولید یک اثر ایرانی با فرهنگ ایرانی هزینه کنند.در واقع، محتوای ایرانی برایشان آن‌قدر که باید اهمیت ندارد و بیشتر به خرید اشتراک و درآمد حاصل از آن فکر می‌کنند. در چنین شرایطی، چرا باید منتظر بمانند تا یک هنرمند ایرانی با صرف زمان و هزینه، فیلمی تولید کند و بعد برای نمایش آن هزینه بپردازند؟ وقتی می‌توانند اثری خارجی را به‌سرعت دانلود کنند و با هزینه‌ای بسیار کمتر در اختیار مخاطب بگذارند، ترجیح می‌دهند همین مسیر را ادامه دهند.
اما برخورد دیگری با سریال سازی دارند، دلیلش چیست؟
مجموعه‌هایی که بازیگران مشهور و سلبریتی دارند، برای پلتفرم‌ها ارزش افزوده ایجاد می‌کنند و می‌توانند به جذب مخاطب و پیشبرد فعالیت‌های تجاری دیگرشان کمک کنند. اما چون انیمیشن‌های ایرانی معمولاً از چنین ظرفیت‌هایی برخوردار نیستند، توجه کمتری به آن‌ها می‌شود. متاسفانه نمی دانند: با این حال، سرمایه‌گذاری در انیمیشن می‌تواند در که که اتفاقا صنعت انیمیشن در بلندمدت به موفقیت تجاری نیز منجر می‌شود.
معتقدید پلتفرم‌ها با سرمایه‌گذاری در این حوزه می‌توانند مخاطبان کودک و نوجوان را جذب و حفظ کنند؟
قطعاً. اگر پلتفرم‌ها این جسارت را داشته باشند که برای انیمیشن سرمایه‌گذاری کنند، زمان بگذارند و تولیدات ایرانی را جدی بگیرند، می‌توانند نتیجه بگیرند. هزینه‌ای که برای تولید یک انیمیشن موفق صرف می‌شود، حتی می‌تواند بسیار کمتر از هزینه‌هایی باشد که برای بعضی سلبریتی‌ها و پروژه‌های دیگر پرداخت می‌کنند.آثار پرفروش انیمیشن در جهان نشان داده که انیمیشن تا چه اندازه می‌تواند در جذب مخاطب موفق باشد. پلتفرم‌ها می‌توانند در این حوزه نیز سرمایه‌گذاری کنند و با تولید آثار باکیفیت ایرانی، مخاطب کودک و نوجوان را به خود جذب کنند؛ اما چنین رویکردی به برنامه‌ریزی، سرمایه‌گذاری و باور به ظرفیت‌های تولید داخلی نیاز دارد.
متأسفانه در حوزه کودک و نوجوان، پلتفرم‌ها توجه چندانی به انیمیشن ایرانی ندارند. شاید در موارد محدودی مجموعه‌هایی سریالی تولید شده و بعد به پلتفرم‌ها فروخته شده باشند، اما به‌طور کلی، تولیدکننده انیمیشن ایرانی از این ظرفیت‌ها بهره چندانی نمی‌برد..
انیمیشن بزرگ‌ترین صنعت جهان به شمار می‌رود و ظرفیت اقتصادی و فرهنگی فراوانی دارد. با این حال، در کشور ما هنوز این ظرفیت به‌درستی جدی گرفته نشده است. حتی اگر صرفاً از منظر اقتصادی هم به موضوع نگاه کنیم، سرمایه‌گذاری در انیمیشن می‌تواند نتیجه‌بخش باشد؛ به شرط آنکه پلتفرم‌ها حاضر باشند برای آن هزینه کنند و زمان بگذارند
مهاجرت نیروهای متخصص انیمیشن؛ نتیجه بی‌توجهی به تولید داخلی
یکی از مسائلی که درباره صنعت انیمیشن ایران مطرح می‌شود، مهاجرت نیروهای متخصص یا همکاری آن‌ها با شرکت‌های خارجی است. شما این وضعیت را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
بله، بخش قابل‌توجهی از نیروهای فعال در این حوزه مهاجرت می‌کنند یا در داخل کشور می‌مانند، اما با کمپانی های خارجی همکاری دارند. ما در ایران استعدادهای فراوانی در حوزه انیمیشن داریم، اما وقتی امکان فعالیت و سرمایه‌گذاری مناسب در اختیارشان قرار نمی‌گیرد، طبیعی است که به دنبال فرصت‌های دیگری باشند. پلتفرم‌ها می‌توانند بخشی از این ظرفیت را در داخل کشور فعال کنند و به رشد تولید انیمیشن ایرانی کمک کنند، اما متأسفانه در حال حاضر چنین اتفاقی رخ نمی‌دهد
انیمیشن کودک و نوجوان به حمایت بیشتر نیاز دارد
در پایان، اگر نکته‌ای درباره «سفینه نجات» و وضعیت سینمای کودک و نوجوان دارید، بفرمایید
شرایط سینما از نظر اقتصادی و اجتماعی چندان خوب نیست و مردم نیز با مشکلات زیادی روبه‌رو هستند. با این حال، مخاطب فیلم ما، یعنی کودکان و نوجوانان، به آرامش و فرصتی برای بازیابی روحیه نیاز دارد. آن‌ها به تفریح سالم احتیاج دارند تا حالشان بهتر شود، درسشان را بهتر دنبال کنند و دوران کودکی و نوجوانی را با شرایط مناسب‌تری پشت سر بگذارند.به همین دلیل، سینمای کودک و انیمیشن به حمایت بیشتری نیاز دارد. ما توقع زیادی نداریم؛ نمی‌گوییم حتماً نهادی بیاید و تمام بلیت‌های فیلم را بخرد یا سازمانی هزینه‌های اکران را برعهده بگیرد. دست‌کم انتظار داریم در حق این آثار کم‌لطفی نشود، سانس‌های مناسب از آن‌ها گرفته نشود و در رقابت با فیلمهای کمدی، فرصت کافی برای دیده‌شدن داشته باشند.من مطمئنم که اگر فرصت مناسب در اختیارمان قرار بگیرد، می‌توانیم سالن‌های سینما را پر کنیم. انیمیشن ایرانی و آثار ویژه کودک و نوجوان باید جدی گرفته شوند و برای آن‌ها اهمیت قائل باشند.امیدوارم شرایط برای همه بهتر شود، به‌ویژه برای بچه‌ها؛ و امیدوارم کودکان و نوجوانان به تماشای «سفینه نجات» بروند، از آن لذت ببرند و لحظات خوبی را تجربه کنند.